การศึกษาเปรียบเทียบระบบการควบคุมบทบัญญัติแห่งกฎหมาย มิให้ขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญของสาธารณรัฐฝรั่งเศส และราชอาณาจักรไทย

             การศึกษาวิจัยเรื่อง “การศึกษาเปรียบเทียบระบบการควบคุมบทบัญญัติแห่งกฎหมาย
มิให้ขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญของสาธารณรัฐฝรั่งเศสและราชอาณาจักรไทย” โดยมีวัตถุประสงค์ ดังนี้ (1) เพื่อศึกษาถึงแนวคิดเกี่ยวกับหลักความชอบด้วยรัฐธรรมนูญของกฎหมาย (2) เพื่อศึกษาถึงความเป็นมาและความสำคัญของศาลรัฐธรรมนูญของราชอาณาจักรไทยและคณะตุลาการรัฐธรรมนูญของสาธารณรัฐฝรั่งเศส (3) เพื่อศึกษาถึงบทบัญญัติของรัฐธรรมนูญและกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับโครงสร้าง อำนาจหน้าที่และกระบวนการพิจารณาของคณะตุลาการรัฐธรรมนูญของสาธารณรัฐฝรั่งเศสและศาลรัฐธรรมนูญของราชอาณาจักรไทย (4) เพื่อให้ได้มาซึ่งข้อเสนอแนะการปรับปรุงถึงโครงสร้าง อำนาจหน้าที่และกระบวนการพิจารณาที่มีความเหมาะสมกับศาลรัฐธรรมนูญของราชอาณาจักรไทย

             สารนิพนธ์ฉบับนี้มุ่งศึกษารัฐธรรมนูญและกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับคณะตุลาการรัฐธรรมนูญของสาธารณรัฐฝรั่งเศสและศาลรัฐธรรมนูญของราชอาณาจักรไทย โดยศึกษาถึงที่มา โครงสร้าง อำนาจหน้าที่และผลของคำวินิจฉัยของคณะตุลาการรัฐธรรมนูญของสาธารณรัฐฝรั่งเศสและศาลรัฐธรรมนูญของราชอาณาจักรไทย การจัดทำสารนิพนธ์ฉบับนี้ได้จัดทำในรูปแบบการศึกษาทางเอกสาร (Documentary Research) โดยศึกษาจากรัฐธรรมนูญแห่งสาธารณรัฐฝรั่งเศส ค.ศ. 1958 และรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560 หนังสือ ตำรา วิทยานิพนธ์ที่เกี่ยวข้อง บทความที่เกี่ยวข้อง รวมถึงศึกษาจากสื่อออนไลน์ที่เกี่ยวข้องด้วย

ผลการวิจัย พบว่า ภารกิจในการควบคุมกฎหมายมิให้ขัดต่อรัฐธรรมนูญของศาลรัฐธรรมนูญของราชอาณาจักรไทยมีความคล้ายคลึงและมีความแตกต่างกันอยู่ในบางประการกับคณะตุลาการรัฐธรรมนูญของสาธารณรัฐฝรั่งเศส กับทั้งมีกลไกและวิธีการบางอย่างที่ศาลรัฐธรรมนูญของราชอาณาจักรไทยสามารถนำมาประยุกต์ใช้ได้ ซึ่งผู้วิจัยได้จัดทำข้อเสนอแนะที่สามารถนำมาปรับใช้ได้กับศาลรัฐธรรมนูญของราชอาณาจักรไทยโดยมีการแก้ไขรัฐธรรมนูญหรือกฎหมายอื่นๆ ในบางประการ

ข้อเสนอแนะ ผู้วิจัยเห็นว่าควรแก้ไขเพิ่มเติมรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2560 มาตรา 148 ดังนี้

      - เพิ่มมาตรา 148 วรรค 2 โดยใช้ถ้อยคำดังต่อไปนี้

      “เมื่อศาลรัฐธรรมนูญได้รับความเห็นว่าร่างพระราชบัญญัติมีความขัดหรือแย้งต่อรัฐธรรมนูญหรือตราขึ้นโดยไม่ถูกต้องตามบทบัญญัติแห่งรัฐธรรมนูญตามมาตรา 148 วรรคแรก (1) หรือ (2) ให้ศาลรัฐธรรมนูญพิจารณาให้แล้วเสร็จภายในหนึ่งเดือน”

      เหตุผลของการเพิ่มเติมมาตรา 148 วรรค 2 เพราะผู้วิจัยเห็นว่า มาตรา 148 นั้น ไม่มีการกำหนดระยะเวลาของการพิจารณาความชอบด้วยรัฐธรรมนูญของร่างพระราชบัญญัติไว้แต่อย่างใด ผู้วิจัยจึงต้องการให้ร่างพระราชบัญญัติที่ผ่านความเห็นชอบของรัฐสภาแล้วนั้นว่าหากมีบทบัญญัติใดที่ต้องให้ศาลรัฐธรรมนูญพิจารณา ศาลรัฐธรรมนูญต้องพิจารณาให้แล้วเสร็จภายในหนึ่งเดือน ซึ่งจะทำให้ร่างพระราชบัญญัตินั้นจะได้มีผลบังคับใช้ในเวลาที่ไม่นานเกินไป จะได้สอดคล้องกับความต้องการในการแก้ไขปัญหาของประเทศในเรื่องนั้นๆ ได้อย่างรวดเร็ว ทันต่อเหตุการณ์ เช่นเดียวกับกระบวนการพิจารณาของคณะตุลาการรัฐธรรมนูญของสาธารณรัฐฝรั่งเศส ซึ่งก็กำหนดระยะเวลาในการพิจารณาความชอบด้วยรัฐธรรมนูญของกฎหมายโดยคณะตุลาการรัฐธรรมนูญภายในระยะเวลาหนึ่งเดือนเช่นกัน