ชีวิตและผลงานของพระศรีธรรมนิเทศก์ (กมล โชติมนฺโต)

                งานวิจัยนี้เป็นการศึกษาชีวิตและผลงานของพระศรีธรรมนิเทศก์ (กมล โชติมนฺโต) โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาชีวิตและผลงาน และเพื่อศึกษาเทคนิคและวิธีการเผยแผ่ตลอดถึงเนื้อหาสาระของธรรมะที่ใช้ในการเผยแผ่พระพุทธศาสนาของพระศรีธรรมนิเทศก์ ซึ่งการวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงเอกสารโดยทำการศึกษาจากข้อมูลเอกสาร สิ่งตีพิมพ์ และสัมภาษณ์บุคคลที่เกี่ยวข้อง

                ผลจากการวิจัยพบว่า พระศรีธรรมนิเทศก์ (กมล โชติมนฺโต) ในวัยเด็กได้ศึกษาจนถึงชั้นประถมศึกษาปีที่ 4 จากนั้นได้เข้าไปเป็นศิษย์วัดจนกระทั่งอายุได้ 15 ปี ก็ได้บรรพชาเป็นสามเณรตั้งใจศึกษาเล่าเรียนพระปริยัติธรรมแผนกธรรมเป็นผู้มีกิริยามายาทเรียบร้อย 2.อ่อนน้อมถ่อมตน 3.มีน้ำใจเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ 4.ไม่ถือตัว 5.เป็นคนสุขุม องอาจ สง่า 6.เสียงกังวาน 7.พูดจาชัดถ่อยชัดคำ ไพเราะ น่าฟัง 8.พูดจริง ทำจริง 9.น่าเครพนับถือ 10.มีเมตตาธรรม 11.ร่าเริงแจ่มใส 12.พูดตรงไปตรงมา 13. มีความคิดเห็นกว้างไกล 14. มีความรู้รอบตัวดี 15. มีความรู้และความสามารถ ผลงานด้านกิจการพระพุทธศาสนาของพระศรีธรรมนิเทศก์ พบว่า ท่านได้สร้างผลงานไว้มากมายและประสบความสำเร็จในระดับหนึ่ง อาทิเช่น งานบริหารและการจัดการศึกษา งานด้านการปกครอง งานด้านการเปยแผ่ งานด้านสาธารณูปการ งานด้านศึกษาสงเคราะห์และสังคมสงเคราะห์

และบาลี สามารถสอบได้นักธรรมชั้นเอก และเปรียญธรรม 4 ประโยค อายุครบ 23 ปีบริบูรณ์ ก็ได้เข้าอุปสมบทเป็นพระภิกษุ ได้รับฉายาว่า "โชติมนฺโต" ต่อมาสอบได้เปรียญธรรม 7 ปรโยค ซึ่งถือว่าเป็นเปรียญเอกหาผู้สอบได้ยากสมัยนั้น เมื่อมีความรู้ความสารถแล้ว ท่านได้ทุ่มเทสติปัญญาเพื่อพระพุทธศาสนา โดยทำหน้าที่เป็นครูสอนพระปริยัติธรรมให้คณะสงฆ์จังหวัดเชียงใหม่ ขณะเดียวกันก็ทำหน้าที่บริหารเป็นเจ้าสำนักเรียนและก่อตั้งสำนักเรียนพระปริยัติธรรมขึ้นที่สันป่าข่อย เพื่อเป็นสถานที่ศึกษานักธรรมและบาลีสืบไป

               ด้านบุคลิกภาพของพระศรีธรรมนิเทศก์ พบว่า ท่านมีบุคลิกภาพซึ่งสรุปได้ดังนี้

               1. เป็นผู้มีกิริยามารยาทเรียบร้อย           2. อ่อนน้อมถ่อมตน

               3. มีน้ำใจ เอื้อเฟื้อเผื่อแผ่                       4. ไม่ถือตัว

               5. เป็นคนสุขุม องอาจ สง่า                     6. เสียงดังกังวาน

               7. พูดจาชัดถ้อยชัดคำ ไพเราะ น่าฟัง     8. พูดจริง ทำจริง

               9. น่าเคารพนับถือ                                 10. มีเมตตาธรรม

              11. ร่าเริง แจ่มใส                                    12. พูดตรงไปตรงมา

              13. มีความคิดเห็นกว้างไกล                   14. มีความรู้รอบตัวดี

              15. มีความรู้และความสามารถดี

              ผลงานด้านกิจการพระพุทธศาสนาของพระศรีธรรมนิเทศก์ พบว่า ท่านได้สร้างสรรค์ผลงานไว้มากมายและประสบความสำเร็จในระดับหนึ่ง อาทิเช่น งานบริหารและการจัดการศึกษา งานด้านการปกครอง งานด้านการเผยแผ่ งานด้านสาธารณูปการ งานด้านศึกษาสงเคราะห์และสังคมสงเคราะห์ โดยเฉพาะงานด้านสังคมสงเคราะห์ที่ท่านเข้าไปมีบทบาทและริเริ่มก่อตั้งคือกลุ่มหนุ่มสาวจังหวัดเชียงใหม่ โดยเน้นกิจกรรมทางพระพุทธศาสนาให้มวลชนรู้รักสามัคคี เป็นผลงานที่สืบเนื่องถึงปัจจุบัน

             ด้านเทคนิคและวิธีการเผยแผ่พระพุทธศาสนาของพระศรีธรรมนิเทศก์ พบว่า ท่านใช้เทคนิคและวิธีการเผยแผ่พระพุทธศาสนา 7 วิธีด้วยกัน คือ 

               1. ยกอุทาหรณ์และเล่านิทาน                                      2. ยกบุคคลตัวอย่าง

               3.เชื่อมโยงเหตุการณ์ปัจจุบันและสถานการณ์ต่าง ๆ    4.เปรียบเทียบด้วยอุปมาอุปไมย

               5.ยกพุทธศาสนสุภาษิต ภาษิต คำคม ปรัชญา

                 บทประพันธ์ โคลง และบทกลอนมาประกอบการเผยแผ่ 

              6. ใช้ความหมายใหม่ใส่ในศัพท์เดิม                              7.ใช้ภาษาง่าย เหมาะสมกับผู้ฟัง

              ส่วนประเด็นเนื้อหาสาระของธรรมะที่ใช้ในการเผยแผ่พระพุทธศาสนานั้น พอสรุปได้ดังนี้

              1.มีเหตุผลดี ตรองตามเห็นจริงได้                                 2. มีเนื้อหาสาระเข้าใจง่าย

              3.เนื้อหาธรรมมีชีวิตชีวามองเห็นเป็นรูปธรรมชวนให้ติดตาม

             4.เนื้อหามีจุดเด่น มีประเด็นขบคิด                                  5.มีเนื้อหาประเทืองปัญญา ชวนให้ปฏิบัติตาม

             6. มีเนื้อหาประยุกต์ เหมาะแก่ผู้อ่าน ผู้ฟัง

             7.เนื้อหามีประโยชน์เสริมสร้างคุณธรรมอันเป็นคุณค่าชีวิตแก่ผู้อ่าน ผู้ฟัง