| ชื่อเรื่องภาษาไทย | การศึกษาวิเคราะห์แนวความคิดเรื่องเมตตาในพุทธปรัชญาเถรวาท |
|---|---|
| ชื่อเรื่องภาษาอังกฤษ | The Critical Study of the Concept of Metta in Theravada Buddhist Philosophy |
| ผู้วิจัย | พระมหาบุญเรียน ปภงฺกโร (พิลาพันธ์) |
| ที่ปรึกษา 1 | พระมหาต่วน สิริธมฺโม |
| ที่ปรึกษา 2 | นายประสิทธิ์ จันรัตนา |
| วันสำเร็จการศึกษา | 29 มีนาคม 2542 |
| ส่วนงานที่จัดการศึกษา | บัณฑิตวิทยาลัย |
| ชื่อปริญญา | พุทธศาสตรมหาบัณฑิต (พธ.ม.) |
| ระดับปริญญา | master |
| สาขาวิชา | ปรัชญา |
| URI | https://e-thesis.mcu.ac.th/items/2822 |
| ปรากฏในหมวดหมู่ | วิทยานิพนธ์ |
| ดาวน์โหลด (จำนวน) | 0 |
| จำนวนผู้เข้าชม (จำนวน) | 1,441 |
วิทยานิพนธ์นี้ ผู้วิจัยได้ศึกษาค้นคว้า โดยมีจุดประสงค์เพื่อจะศึกษาแนวความคิดเรื่องเมตตาในพุทธปรัชญาเถรวาทอันเป็นหัวข้อธรรมที่สำคัญหัวข้อหนึ่งที่ปรากฏในพระไตรปิฎก ซึ่งผู้วิจัยได้แบ่งแนวความคิดเรื่องเมตตาออกเป็นบท ๆ ในแต่ละ บท มีรายละเอียดที่จะศึกษา ดังนี้
บทที่ 1 ว่าด้วยความเป็นมาและวัตถุประสงค์
บทที่ 2 ว่าด้วยความหมาย และเมตตาในองค์ธรรมต่าง ๆ
บทที่ 3 ว่าด้วยโทษของการขาดเมตตา
บทที่ 4 ว่าด้วยประโยชน์และอานิสงส์ของเมตตา
บทที่ 5 ว่าด้วยบทสรุปผลการวิจัยและข้อเสนอแนะเมตตานั้น เกิดขึ้นได้ 3 ทาง คือ ทางกาย ทางวาจา และทางใจเมตตาที่มีกิเลสครอบงำ หรือเมตตาที่ปราศจากปัญญา ย่อมเป็นสาเหตุให้เกิดโทษได้ ถ้าบุคคลเจริญเมตตาอย่างต่อเนื่องก็ย่อมได้รับอานิสงส์หรือคุณประโยชน์หาประมาณมิได้
วิทยานิพนธ์นี้ ผู้วิจัยได้ศึกษาค้นคว้า โดยมีจุดประสงค์เพื่อจะศึกษาแนวความคิดเรื่องเมตตาในพุทธปรัชญาเถรวาทอันเป็นหัวข้อธรรมที่สำคัญหัวข้อหนึ่งที่ปรากฏในพระไตรปิฎก ซึ่งผู้วิจัยได้แบ่งแนวความคิดเรื่องเมตตาออกเป็นบท ๆ ในแต่ละบท มีรายละเอียดที่จะศึกษา ดังนี้ บทที่ 1 ว่าด้วยความเป็นมาและวัตถุประสงค์ บทที่ 2 ว่าด้วยความหมาย และเมตตาในองค์ธรรมต่าง ๆ บทที่ 3 ว่าด้วยโทษของการขาดเมตตา บทที่ 4 ว่าด้วยประโยชน์และอานิสงส์ของเมตตา บทที่ 5 ว่าด้วยบทสรุปผลการวิจัยและข้อเสนอแนะ
ผลการวิจัยพบว่า เมตตา เป็นหลักธรรมที่สำคัญทางพระพุทธศาสนากล่าวคือ ในระดับพื้นฐาน เมตตาเป็นหลักธรรมในอันที่จะให้คนทั้งหลายเอื้อเฟื้อซึ่งกันและกัน ไม่ทำลาย ไม่เบียดเบียนกัน ยังคนทั้งหลายให้อยู่ร่วมกันอย่างสันติสุข และสร้างสันติภาพให้เกิดขึ้นแก่ชาวโลก
ในระดับกลาง เมตตาเป็นคุณธรรมที่ช่วยพัฒนาจิตให้สะอาดบริสุทธิ์ ลดกิเลส ลดปัญหา ขจัดความทุกข์ให้เบาบาง มีความเห็นแก่ตัวน้อยลง ยังประโยชน์ให้เกิดขึ้นทั้งแก่ตนเองและลังคมส่วนรวม
ในระดับสูง เมตตาเป็นคุณธรรมที่ยังบุคคลให้หมดตัวตน หมดกิเลส หมดปัญหา ไม่มีอาสวะเป็นเครื่องยึดเหนี่ยวในจิตใจ เป็นเมตตาที่สะอาดบริสุทธิ์ไม่มีผู้ให้และผู้รับ หมายถึงการบรรลุพระนิพพาน เป็นเมตตาของพระพุทธเจ้า และพระอรหันต์ทั้งหลาย
เมตตานั้น เกิดขึ้นได้ 3 ทาง คือ ทางกาย ทางวาจา และทางใจ เมตดาที่มีกิเลสครอบงำ หรือเมตตาที่ปราศจากปัญญา ย่อมเป็นสาเหตุให้เกิดโทษได้ ถ้าบุคคลเจริญเมตตาอย่างต่อเนื่องก็ย่อมได้รับอานิสงส์หรือคุณประโยชน์หาประมาณมิได้ บุคคลย่อมได้ รับอานิสงส์ หรือคุณประโยชน์จากการเจริญเมตตา 2 ลักษณะ คือ
(1) ในขณะยังมีชีวิตอยู่ บุคคลย่อมได้รับอานิสงส์หรือคุณประโยชน์ทางด้านจิตใจเป็นสำคัญ คือถ้าบุคคลมีจิตใจเต็มเปี่ยมไปด้วยเมตตาแล้ว กิจที่กระทำและคำที่พูดก็ย่อมประกอบไปด้วยเมตตา
(2) หลังจากตายไปแล้ว บุคคลย่อมได้รับอานิสงส์ของการเจริญเมตตาในลักษณะต่าง ซึ่งติดตามไปในชาติต่อไปเหมือนเงาตามตัว เช่น ไปเกิดในพรหมโลกเป็นต้น
In this Thesis an attempt is made to investigate the Concept of Metta as the basic principle of Theravada Buddhist Ethics. The Concept of the Metta is classified into many chapters. In each Chapter contains the details as follows :
Chapter 1 : To discuss about the background and Purpose of Metta.
Chapter 2: To discuss about the meaning of Metta and the characteristics of Metta in the scriptures.
Chapter 3 : To discuss about the demerits of lacking Metta.
Chapter 4 : To discuss about the advantages and the merits of Metta.
Chapter 5 : To discuss about, the summary, conclusion of the research and the comment.
This result of the research shows that-Metta is the essential principle in Buddhism in 3 levels as follows :
In the base level : Metta is the Principle which makes ones to be generous , no injury to each other, to stay together happily and to make peace for the world.
In the middle level : Metta can purify one's mind, subside the passion, problems, or suffering and selfishness and Metta bring the advantages to oneself and society.
In the high level : It is Metta without substance, passion and problems. which is a refusal of one's mind, a pure and immaculate Metta no giver and no recipient that is the attainment of the Lord Buddha and his disciples who has Metta.
Metta was made within three ways, namely, Phisical, Verbal, and Mental. Metta which was wrapped by the passions or Metta without intelligence is the causes of the demerits. If Metta was continuously cultivated , we will get the merits and the advantages .
Metta gives two results to the life of cultivators, as follow :
(1) The result in his life: we will get the merits and advantages that are mental results if our mind is full of Metta , the actions and the words will consist of Metta.
(2) The result after passing away : we will get the results of Metta in many manners, which are followers of us like our shadow such as, we might be born in the world of angels (heaven) etc.
